Sabah uyandığınızda aynaya baktığınız yüz ile gece yatmadan önce gördüğünüz yüz tamamen aynı görünmeyebilir. Sabah biraz daha uzun, akşam biraz daha kısa olabilirsiniz. Gün içerisinde vücut ağırlığınız değişebilir, elleriniz ve ayaklarınız şişebilir, vücut sıcaklığınız yükselip düşebilir.
Bunların büyük bölümü son derece normal.
Çünkü insan vücudu gün boyunca sabit kalan bir sistem değil. Uyku, hareket, yemek, su tüketimi, hormonlar ve biyolojik saatimiz nedeniyle vücudumuz 24 saat içerisinde sürekli küçük değişimler geçiriyor.
Peki sabah ile akşam arasında vücudumuzda neler değişiyor?
Sabahları Gerçekten Daha Uzun Olabiliriz
Günün en ilginç değişikliklerinden biri boyumuzda gerçekleşir.
Omurgamızdaki omurların arasında, hareket sırasında oluşan yükleri karşılamaya yardımcı olan diskler bulunur. Gün boyunca ayakta durmak, yürümek ve oturmak omurga üzerinde yük oluşturur. Bunun sonucunda disklerdeki sıvı miktarı bir miktar azalabilir ve omurga hafifçe sıkışabilir.
Gece uzandığımızda ise omurganın üzerindeki bu yük önemli ölçüde azalır. Diskler yeniden sıvı kazanabilir.
Bu nedenle sabah uyandığımızda boyumuz, akşam ölçülen boyumuza göre biraz daha fazla olabilir.
Aradaki fark kişiden kişiye değişse de yaklaşık 1-2 santimetreye ulaşabilir.
Yani akşam biraz daha kısa olmanız yaşlandığınız anlamına gelmez. Sabah uyandığınızda büyük ölçüde eski boyunuza dönersiniz.
Tartı Sabah ve Akşam Neden Farklı Rakam Gösterir?
Sabah tartıldınız: 65 kilogram.
Akşam tekrar çıktınız: 66 kilogram.
Bir günde bir kilo yağ mı aldınız?
Büyük olasılıkla hayır.
Vücut ağırlığımız gün içerisinde doğal olarak dalgalanabilir. Çünkü tartı yalnızca vücudumuzdaki yağ miktarını ölçmez.
Günlük değişimi;
• Yediğimiz yiyecekler
• İçtiğimiz su
• Tuz ve karbonhidrat tüketimi
• Bağırsak ve mesane içeriği
• Terleme
• Fiziksel aktivite
• Hormonal değişimler
etkileyebilir.
Bu nedenle gün içerisinde tartıda bir miktar artış görmek, aynı miktarda yağ kazandığınız anlamına gelmez.
Kilo takibi yapılıyorsa farklı saatlerde yapılan ölçümleri karşılaştırmak yerine benzer koşullarda tartılmak daha anlamlıdır. Örneğin sabah, tuvalet sonrasında ve kahvaltıdan önce yapılan ölçümleri kendi içinde karşılaştırmak daha tutarlı sonuç verebilir.
Vücut Sıcaklığımız Gün Boyunca Aynı Değildir
Vücut sıcaklığımızın günün her saatinde tam olarak aynı olduğunu düşünebiliriz.
Aslında belirli bir günlük ritim içerisinde değişir.
Vücut sıcaklığı genellikle sabaha karşı daha düşük seviyelerdedir. Gün içerisinde giderek yükselir ve çoğu kişide öğleden sonra ile akşam saatlerinde daha yüksek değerlere ulaşır.
Bu değişimde sirkadiyen ritmimiz, yani yaklaşık 24 saatlik biyolojik düzenimiz önemli rol oynar.
Bu yüzden sağlıklı bir kişide sabah ve akşam yapılan sıcaklık ölçümlerinin birebir aynı çıkmaması tek başına şaşırtıcı değildir.
Elbette normal günlük dalgalanma ile ateş birbirinden farklıdır. Belirgin şekilde yüksek vücut sıcaklığı veya hastalık belirtileri varsa bunu yalnızca “akşam olduğu için” şeklinde değerlendirmemek gerekir.
Sabah Yüzümüz Neden Daha Şiş Görünebilir?
Sabah aynaya baktığınızda göz çevrenizin veya yüzünüzün normalden biraz daha şiş olduğunu fark etmiş olabilirsiniz.
Bunun nedenlerinden biri gece boyunca saatlerce yatay pozisyonda kalmamızdır.
Gündüz yer çekiminin etkisiyle sıvıların dağılımı farklıyken, uzun süre yatmak vücuttaki sıvı dağılımını değiştirebilir. Bu nedenle özellikle göz çevresinde sabahları hafif şişlik görülebilir.
Uyandıktan sonra ayağa kalkıp hareket etmeye başladığımızda sıvı dağılımı yeniden değişir ve bu görünüm çoğu zaman azalır.
Akşama doğru ise uzun süre ayakta kalan bazı kişilerde tam tersi bir durum ortaya çıkabilir.
Bu kez ayaklar veya ayak bilekleri daha şiş hissedilebilir.
Özellikle sıcak havalarda, uzun süre oturulduğunda veya ayakta kalındığında bu durum daha belirgin olabilir.
Kaslarımız Günün Her Saatinde Aynı Hissettirmez
Sabah yataktan kalktıktan sonraki ilk birkaç dakika ile öğleden sonra hareket ettiğiniz zamanki vücut hissiniz aynı olmayabilir.
Uyku sonrasında uzun süre hareketsiz kalmış olan kaslar ve eklemler başlangıçta daha sert hissedilebilir.
Gün içerisinde hareket ettikçe vücut fiziksel aktiviteye uyum sağlar.
Vücut sıcaklığının gün içerisinde yükselmesi de kasların çalışma koşullarını etkileyebilir. Bu nedenle bazı kişiler günün ilerleyen saatlerinde kendilerini fiziksel olarak daha rahat veya performansa hazır hisseder.
Ancak buradan “sabah spor yapmak kötüdür” sonucu çıkmaz.
Sabah egzersiz yapıyorsanız uygun bir ısınmayla vücudu aktiviteye hazırlamak önemlidir. Egzersiz için en iyi saat çoğu kişi açısından sürdürülebilir şekilde hareket edebildiği zamandır.
Sabah Açlığı ile Akşam Açlığı Neden Farklı Olabilir?
Bazı insanlar uyandıktan birkaç dakika sonra kahvaltı yapmak isterken bazıları saatlerce hiçbir şey yiyemeyebilir.
Akşam olduğunda ise durum değişebilir.
İştah yalnızca midenin boş olup olmamasıyla belirlenmez.
Uyku düzeni, öğünlerin içeriği, fiziksel aktivite, alışkanlıklar ve iştahı düzenleyen hormonal süreçler gün içerisindeki açlık hissini etkileyebilir.
Özellikle gün içerisinde çok az yemek yiyen kişiler akşam saatlerinde daha güçlü açlık yaşayabilir.
Bu nedenle akşam ortaya çıkan yoğun yeme isteğini yalnızca “iradesizlik” olarak değerlen, dirmek doğru değildir. Bazen günün önceki bölümündeki beslenme düzeni akşamki iştah üzerinde önemli rol oynar.
Beynimiz ve Performansımız da Gün İçinde Değişebilir
Sabahları zihniniz çok açık olabilir ama akşam hiçbir şeye odaklanamayabilirsiniz.
Başka biri ise sabah kendine gelmekte zorlanırken öğleden sonra çok daha üretken olabilir.
Bunun bir kısmı kişisel biyolojik ritmimizle ilişkilidir.
Uyku süresi ve kalitesi, gün içerisinde ne kadar zihinsel çaba harcadığımız, stres düzeyimiz, fiziksel aktivite ve beslenme gibi birçok faktör dikkat ve performansımızı etkiler.
Bu nedenle herkes için geçerli tek bir “en verimli saat” bulunmaz.
Kendi gününüzü birkaç hafta gözlemlediğinizde hangi saatlerde daha kolay odaklandığınızı fark edebilirsiniz.
Akşam Aynadaki Vücudumuz Neden Farklı Görünebilir?
Sabah karnınız daha düz görünürken akşam daha şiş hissedebilirsiniz.
Bu da çoğu zaman gün içerisinde gerçekleşen normal değişimlerden biridir.
Gün boyunca yemek yer, sıvı tüketir ve sindirim sistemimizi aktif şekilde kullanırız. Bağırsaklarda gaz oluşabilir ve sindirim sisteminin içeriği doğal olarak değişir.
Özellikle büyük öğünlerden sonra karın bölgesinin sabahki görünümünden farklı olması son derece olağandır.
Bu yüzden sabah ve akşam aynaya bakarak vücudumuz hakkında tamamen farklı değerlendirmeler yapmak yanıltıcı olabilir.
Vücudumuz tek bir gün içerisinde yağlanıp ertesi sabah yeniden zayıflamaz.
Gördüğümüz değişimin önemli bir bölümü sıvılar, sindirim sistemi ve gün içerisindeki doğal fizyolojik dalgalanmalarla ilgilidir.
İnsan vücudu düşündüğümüzden çok daha hareketli bir sistemdir. Boyumuzdan vücut sıcaklığımıza, tartıdaki rakamdan yüzümüzdeki şişliğe kadar birçok şey gün içerisinde küçük değişimler gösterebilir.
Bu nedenle sabah ve akşam kendimizi biraz farklı görmek çoğu zaman şaşırtıcı değildir.
Aslında vücudumuz her sabah sıfırlanan ve gün boyunca aynı kalan bir makine değil; 24 saat boyunca çevresine, hareketlerimize ve biyolojik ritmimize sürekli uyum sağlayan canlı bir sistemdir.